Có nên rút phích điện khi trời có dông sét không

Nhiều gia đình có thói quen rút phích tivi, tủ lạnh khi trời chuyển dông. Cách này có lý của nó, nhưng cũng có giới hạn và rủi ro riêng. Hiểu đúng khi nào nên rút, khi nào không, và vì sao rút phích không phải giải pháp bảo vệ lâu dài.

Vì sao rút phích điện lại có tác dụng

Phần lớn thiệt hại đồ điện sau dông không đến từ sét đánh trúng nhà, mà từ sét lan truyền: xung điện áp chạy theo dây điện, dây mạng, cáp tín hiệu vào tận thiết bị. Khi anh chị rút phích cắm, tức là cắt đứt con đường mà xung sét có thể theo dây điện đi vào máy. Không còn kết nối vật lý thì xung khó lan tới thiết bị hơn. Đây là lý do rút phích khi có dông được xem là một biện pháp phòng ngừa đơn giản, đặc biệt với các thiết bị đắt tiền, nhạy cảm mà nhà chưa lắp chống sét lan truyền.

Những giới hạn của việc rút phích

Rút phích nghe thì đơn giản nhưng thực tế nhiều bất cập. Thứ nhất, thiết bị hiện đại nối nhiều đường: ngoài dây điện còn có dây mạng, cáp truyền hình, đường tín hiệu — rút mỗi ổ điện chưa chắc đã cắt hết đường xung xâm nhập. Thứ hai, dông thường đến bất ngờ, ban đêm hoặc khi cả nhà đi vắng, không phải lúc nào cũng có người kịp rút. Thứ ba, một số thiết bị như tủ lạnh, thiết bị mạng, hệ an ninh cần chạy liên tục nên không thể rút. Vì thế rút phích chỉ giải quyết được một phần và mang tính tình thế, không phải phương án bảo vệ toàn diện.

Lưu ý an toàn khi rút phích lúc dông

Nếu chọn rút phích, nên làm sớm khi mới thấy dấu hiệu dông kéo đến, chứ đừng đợi sét đã đánh gần rồi mới chạy đi rút. Lý do là khi dông đã mạnh, thao tác với ổ cắm, dây điện ngay lúc sét đang hoạt động tiềm ẩn rủi ro. Tránh chạm vào phích cắm bằng tay ướt, và nếu sét đã đánh rất gần thì việc đứng yên nơi an toàn còn quan trọng hơn cố rút cho bằng được. Nói cách khác, rút phích là để phòng xa trước cơn dông, không phải hành động liều lĩnh giữa lúc sét dữ.

Giải pháp bền vững hơn: chống sét lan truyền

Vì rút phích chỉ chữa cháy tạm thời, cách bảo vệ ổn định hơn là lắp thiết bị cắt lọc sét (SPD) trên đường điện và đường tín hiệu, kết hợp tiếp địa đạt yêu cầu. Khi đó hệ thống tự cắt xung sét xuống mức an toàn, kể cả lúc anh chị đi vắng hay đang ngủ, mà không phải chạy đi rút từng phích. Với thiết bị đặc biệt quan trọng, có thể thêm ổ cắm chống sét ngay tại điểm dùng như một lớp nữa. Rút phích khi ấy chỉ còn là biện pháp bổ sung cho yên tâm, không còn là tuyến phòng thủ chính.

ANH TÚ giúp anh chị bảo vệ đồ điện đúng cách

Nếu anh chị đang phải canh dông để rút phích cho đỡ lo, đội ANH TÚ có thể khảo sát hệ điện và tư vấn lắp chống sét lan truyền phù hợp, để thiết bị được bảo vệ mà không cần phụ thuộc vào việc rút phích thủ công. Bên em đo điện trở tiếp địa để bảo đảm đường thoát xung tốt, và giải thích rõ nên lắp mấy cấp SPD cho hợp nhu cầu. ANH TÚ hỗ trợ khảo sát và đo điện trở đất tại Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc — anh chị để lại thông tin nhà mình, bên em sắp lịch tới tận nơi.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.