Có nên dùng thép móng nhà làm tiếp địa chống sét

Nhiều người hỏi: nhà bê tông cốt thép sẵn có khối thép móng lớn, sao không dùng luôn làm tiếp địa cho tiết kiệm? Ý tưởng này không sai và thực sự có kỹ thuật tận dụng móng. Nhưng nó kèm nhiều điều kiện. Bài viết giải thích để anh chị hiểu đúng, tránh làm ẩu.

Tiếp địa móng là kỹ thuật có thật

Việc tận dụng hệ thép trong móng bê tông làm một phần của hệ tiếp địa là một kỹ thuật được biết đến, đôi khi gọi là tiếp địa móng. Ý tưởng là khối bê tông cốt thép tiếp xúc với đất trên diện rộng, bản thân bê tông ẩm cũng dẫn điện ở mức nhất định, nên hệ thép móng có thể góp phần tản dòng xuống đất. Nghe qua thì đúng là "của sẵn dùng luôn". Tuy nhiên, để biến móng thành một phần tiếp địa đáng tin cậy thì không đơn giản là đấu một sợi dây vào thép móng, mà cần được tính toán và chuẩn bị đúng cách, tốt nhất từ khi thiết kế và thi công phần móng.

Vì sao không nên tự ý đấu bừa vào thép móng

Vấn đề nằm ở chỗ làm cho đúng. Để hệ thép móng thực sự phát huy vai trò tiếp địa, cần bảo đảm sự liên kết điện liên tục giữa các thanh thép, có điểm đấu nối ra ngoài được chuẩn bị sẵn và bảo vệ chống ăn mòn, và toàn bộ được tính toán phù hợp. Nếu chỉ hàn hay kẹp tạm một sợi dây vào một thanh thép móng lộ ra, mối nối đó có thể không đủ tin cậy, dễ ăn mòn, và không đại diện cho cả khối móng. Ngoài ra, dòng sét đi qua bê tông không đúng cách còn tiềm ẩn rủi ro cho chính kết cấu. Vì thế đây là việc cần chuyên môn, không nên tự ứng biến tại công trường.

Thời điểm quyết định: ngay khi làm móng

Điểm mấu chốt là tiếp địa móng làm thuận lợi nhất khi được tính đến ngay từ giai đoạn thiết kế và thi công móng. Lúc đó, người ta có thể bố trí điểm đấu nối, bảo đảm liên kết thép và đưa ra ngoài các đầu chờ một cách bài bản. Khi nhà đã xây xong, việc can thiệp vào móng để tận dụng làm tiếp địa trở nên khó khăn và tốn kém hơn nhiều, đôi khi không khả thi. Đây là lý do, với nhà đang chuẩn bị xây, việc bàn về phương án tiếp địa ngay từ đầu rất đáng giá — có thể tiết kiệm và cho hệ bền hơn. Với nhà đã hoàn thiện, thường vẫn làm bãi tiếp địa riêng.

Kết hợp và kiểm chứng bằng đo đạc

Trong thực tế, tiếp địa móng thường được xem như một phần bổ trợ hoặc kết hợp với bãi tiếp địa riêng, tùy điều kiện. Dù dùng cách nào, điều quyết định cuối cùng vẫn là kết quả đo điện trở tiếp địa thực tế có đạt yêu cầu hay không. Không thể chỉ vì "nhà có móng bê tông lớn" mà mặc định tiếp địa đã tốt; phải đo mới biết. Vì vậy, quan điểm đúng là: cân nhắc tận dụng móng khi hợp lý và làm đúng cách, nhưng luôn kiểm chứng bằng đo đạc, và bổ sung nếu chưa đạt.

ANH TÚ tư vấn phương án tiếp địa từ sớm

Nếu anh chị đang chuẩn bị xây nhà và muốn tận dụng móng làm tiếp địa cho hợp lý, đội ANH TÚ có thể tư vấn ngay từ đầu để làm đúng cách; còn nhà đã hoàn thiện thì bên em đề xuất phương án bãi tiếp địa phù hợp. Quan trọng nhất, bên em đo điện trở để bảo đảm hệ thật sự đạt. ANH TÚ nhận khảo sát và đo điện trở đất miễn phí tại Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc — anh chị để lại thông tin, bên em tới tận nơi.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.