Sét làm hỏng thiết bị điện tử trong nhà thế nào?

Nhiều người tưởng phải bị sét đánh trúng nhà mới hỏng đồ. Thực tế, sét đánh cách đó vài trăm mét cũng đủ tạo xung điện áp lan vào ổ cắm và phá thiết bị điện tử trong tích tắc.

Hai kiểu sét gây hại

Sét gây hại cho nhà theo hai kiểu. Sét đánh trực tiếp vào nhà hoặc cột thu lôi — dòng rất lớn, có thể gây cháy nổ, hư hại kết cấu. Sét lan truyền — phổ biến hơn nhiều — xảy ra khi sét đánh gần đó và xung điện áp lan theo đường dây điện, dây tín hiệu vào nhà, âm thầm phá thiết bị điện tử.

Vì sao thiết bị điện tử dễ chết

Tivi, tủ lạnh đời mới, máy giặt, điều hoà inverter, máy tính, modem đều có bảng mạch điện tử chịu điện áp thấp và rất nhạy. Xung sét lan truyền chỉ kéo dài phần triệu giây nhưng điện áp vọt lên rất cao, đủ đánh thủng linh kiện. Đó là lý do sau một trận dông, nhiều nhà thấy vài thiết bị hỏng cùng lúc mà "không hiểu vì sao".

Dấu hiệu thiệt hại do sét lan truyền

• Nhiều thiết bị điện tử hỏng cùng thời điểm, ngay sau một trận mưa dông.
• Thiết bị chết hẳn hoặc chập chờn dù nguồn điện vẫn bình thường.
• Bộ nguồn, bo mạch cháy đen — thợ sửa hay kết luận "do sét".

Phòng thế nào cho hiệu quả

Cách bảo vệ hợp lý là lắp thiết bị cắt lọc sét (SPD) tại tủ điện tổng, kết hợp tiếp địa đạt yêu cầu để thoát xung xuống đất. Với thiết bị quan trọng, có thể thêm lớp bảo vệ tại ổ cắm. Rút phích điện khi có dông chỉ là giải pháp tình thế và không phải lúc nào cũng kịp. Bên em tư vấn giải pháp phù hợp với nhà và các thiết bị anh chị cần bảo vệ.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.