Sét đánh vào đường dây điện thoại, dây mạng làm hỏng gì

Nhiều người chỉ lo sét theo đường điện mà quên đường dây tín hiệu — dây điện thoại, dây mạng, cáp internet. Sét đánh vào hoặc gần các đường này cũng tạo xung chạy thẳng vào modem, máy tính, tổng đài. Bài viết giải thích con đường ít ai để ý này và cách bảo vệ.

Đường tín hiệu cũng là "cửa" cho sét vào

Khi nói chống sét lan truyền, nhiều người chỉ nghĩ đến đường điện. Nhưng đường dây tín hiệu — dây điện thoại, dây mạng LAN, cáp internet, cáp truyền hình — cũng là con đường mà xung sét có thể theo vào thiết bị. Những đường dây này thường kéo dài, có đoạn đi ngoài trời hoặc trên cột, nên khi sét đánh vào hay đánh gần chúng, xung điện áp cảm ứng hoặc truyền trực tiếp sẽ chạy dọc theo dây vào tận thiết bị đầu cuối. Điều đáng nói là các thiết bị nối đường tín hiệu — modem, router, máy tính, tổng đài, đầu ghi camera — lại thuộc nhóm nhạy cảm nhất, dễ hỏng chỉ với xung không quá lớn.

Những thiết bị hay hỏng vì đường này

Sau những trận dông, không hiếm trường hợp modem internet, bộ phát wifi, cổng mạng của máy tính, tổng đài điện thoại, đầu ghi camera bị hỏng dù đường điện có vẻ vẫn ổn. Nguyên nhân thường là xung theo đường tín hiệu. Ví dụ quen thuộc là modem "chết cổng", máy tính hỏng card mạng, tổng đài hỏng cổng thuê bao. Vì nhiều người không nghĩ tới con đường này, họ chỉ lắp chống sét cho đường điện rồi thấy khó hiểu khi thiết bị mạng vẫn hỏng. Nhận ra rằng đường tín hiệu là một "cửa" riêng giúp anh chị hiểu vì sao cần bảo vệ nó tách bạch, chứ không gộp chung với đường điện.

Bảo vệ đường tín hiệu như thế nào

Để chặn xung theo đường tín hiệu, có các thiết bị cắt lọc sét chuyên cho đường tín hiệu, lắp trên đường dây điện thoại, dây mạng, cáp phù hợp trước khi vào thiết bị. Chúng làm nhiệm vụ tương tự SPD của đường điện nhưng thiết kế riêng cho tín hiệu, để vừa cắt xung vừa không cản trở việc truyền dữ liệu. Việc chọn loại và vị trí lắp phụ thuộc loại đường tín hiệu và thiết bị cần bảo vệ. Quan trọng là các thiết bị này cũng cần được nối đất tốt để thoát xung. Kết hợp bảo vệ cả đường điện và đường tín hiệu, cùng tiếp địa đạt yêu cầu, mới che được đủ các cửa cho những thiết bị nối mạng.

Vì sao dễ bị bỏ qua và hậu quả

Đường tín hiệu hay bị bỏ qua vì hai lý do: người dùng ít biết nó là con đường riêng, và bản thân dây tín hiệu trông "nhỏ, yếu" nên tưởng không nguy hiểm. Nhưng chính vì thiết bị đầu cuối nhạy cảm, xung không cần lớn cũng đủ gây hỏng. Với nhà, văn phòng phụ thuộc internet, camera, điện thoại để làm việc, mất các thiết bị này gây gián đoạn đáng kể. Vì vậy, khi tính chống sét lan truyền, nên hỏi rõ phương án có bảo vệ đường tín hiệu hay không, thay vì mặc định "lắp SPD đường điện là xong". Đây là chi tiết tạo khác biệt giữa bảo vệ đủ và bảo vệ nửa vời.

ANH TÚ bảo vệ cả đường tín hiệu cho anh chị

Nếu nhà, văn phòng của anh chị hay hỏng modem, thiết bị mạng, camera sau dông, đội ANH TÚ có thể khảo sát và tư vấn bảo vệ cả đường tín hiệu chứ không chỉ đường điện, kèm kiểm tra tiếp địa. Bên em chỉ rõ đang thiếu bảo vệ ở đâu. ANH TÚ thi công chống sét tại Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc, có máy đo điện trở đất riêng.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.