Trước mùa mưa dông, tự kiểm hệ chống sét thế nào?

Trước mùa mưa dông miền Bắc, chủ nhà có thể tự kiểm hệ chống sét trong khoảng 10 phút, chỉ bằng mắt và đứng ở chỗ an toàn: kim thu sét còn thẳng, chắc; dây thoát không đứt, không tuột kẹp; mối nối không gỉ nặng; hộp kiểm tra còn nguyên; SPD trong tủ điện báo bình thường; không có cây mới mọc cao sát nhà. Thấy dấu hiệu bất thường, hoặc đã khoảng 12 tháng chưa đo, thì nên gọi người đo điện trở tiếp địa.

Vì sao nên kiểm trước mùa

Ở miền Bắc, dông sét tập trung trong các tháng nóng ẩm, thường từ khoảng tháng 4 đến tháng 9. Hệ chống sét để cả mùa đông không ai nhìn tới có thể đã bị gió làm tuột kẹp, thợ sửa mái làm đứt dây, hoặc mối nối gỉ sau mùa nồm. Kiểm trước mùa thì còn thời gian sửa. Lý do sét nhiều vào mùa này có trong bài vì sao mùa mưa dông miền Bắc dễ bị sét và vì sao nên làm chống sét trước mùa mưa dông.

Nguyên tắc an toàn khi tự kiểm

• Chỉ kiểm khi trời khô, không có dấu hiệu dông.
• Đứng dưới sân hoặc trên sân thượng có lan can để nhìn; không trèo lên mái dốc, mái tôn.
• Không tháo dây ở hộp kiểm tra, không mở nắp tủ điện có điện. Kiểm SPD bằng cách nhìn qua nắp trong suốt hoặc ô cửa của tủ.

Mười điểm nhìn trong mười phút

1. Kim thu sét: còn thẳng, chân đế chắc, không nghiêng sau bão.
2. Dây thu sét trên mái (nếu có): không bị cạy, không bị tôn hay ngói mới che lấp, không đứt đoạn.
3. Dây thoát sét dọc tường: liền một mạch từ mái xuống đất, kẹp còn đủ, không bị thợ sơn hay thợ điều hòa tháo ra.
4. Mối nối: không có gỉ đỏ, gỉ xanh dày, không lỏng.
5. Đoạn dây sát mặt đất: TCVN 9385:2012 khuyên bảo vệ chống ăn mòn đoạn dây trong khoảng 0,3 m trên và dưới mặt đất, ống bọc PVC là cách phù hợp. Xem ống bọc còn không, dây có bị cắt cỏ, xe cộ va vào không.
6. Hộp kiểm tra tiếp địa: còn nắp, không ngập nước, không bị đổ bê tông hay lát gạch đè lên. Điều 14.3.3 khuyên điểm nối này phải dễ tiếp cận để đo.
7. Khu vực bãi cọc: không vừa đào móng, đặt bồn, đổ bê tông che kín.
8. SPD trong tủ điện: cửa sổ báo đúng màu "bình thường" theo ký hiệu của hãng.
9. Cây quanh nhà: cây cao hơn nhà mà khoảng cách tới nhà nhỏ hơn nửa chiều cao nhà là trường hợp Điều 21 lưu ý, nên báo người làm chống sét xem lại.
10. Thay đổi trên mái trong năm: mới lắp pin mặt trời, cột anten, mái tôn, cơi thêm tầng. Điều 30 nhắc các thay đổi này có thể ảnh hưởng tới hệ chống sét.

Ghi lại kết quả

Chụp vài tấm ảnh kim, dây, hộp kiểm tra và SPD, ghi ngày kiểm. Năm sau so lại sẽ thấy ngay chỗ nào xuống cấp. Điều 29 của TCVN 9385:2012 cũng khuyên lưu hồ sơ hệ chống sét, gồm cả các lần kiểm tra và sửa chữa.

Khi nào nên gọi đo điện trở tiếp địa

• Đã khoảng 12 tháng chưa đo; TCVN 9385:2012 khuyên đo định kỳ tốt nhất không quá 12 tháng.
• Thấy dây thoát đứt, mối nối gỉ nặng, hộp kiểm tra bị lấp hoặc ngập.
• SPD báo hỏng, hoặc năm trước nhà bị hỏng thiết bị trong mùa dông.
• Vừa có đào bới, đổ bê tông gần bãi cọc, hoặc vừa thay đổi mái.

ANH TÚ đo và bảo trì trước mùa dông

Bên em đo điện trở tiếp địa, kiểm thông mạch dây thoát, kiểm SPD và sửa các mối nối xuống cấp, ghi số đo để anh chị so sánh năm sau. Nên hẹn trước mùa dông. ANH TÚ phục vụ Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc, gọi 0828 477 999.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.