Chống sét trực tiếp và chống sét lan truyền khác nhau ra sao?

Đây là hai khái niệm hay bị nhầm hoặc bị bỏ sót một nửa. Hiểu rõ khác biệt giúp anh chị biết công trình của mình cần bảo vệ những gì để không lắp thiếu.

Một hệ thống chống sét đầy đủ thường gồm hai lớp bảo vệ khác nhau cho hai kiểu tác động của sét. Nhiều công trình chỉ lắp một lớp rồi tưởng đã an toàn, trong khi lớp còn lại mới là nơi thiệt hại hay xảy ra.

Chống sét trực tiếp là gì?

Chống sét trực tiếp bảo vệ công trình khỏi cú sét đánh thẳng vào mái, cột, điểm cao. Hệ thống này gồm ba phần chính:

• Kim thu sét — đặt ở điểm cao nhất để chủ động đón sét vào một vị trí đã định.
• Dây thoát sét — dẫn dòng sét từ kim xuống đất theo đường an toàn.
• Bãi tiếp địa — hệ cọc và dây chôn dưới đất để tản dòng sét ra đất, cần đo điện trở đạt yêu cầu.

Mục tiêu của chống sét trực tiếp là "hứng" cú sét vào điểm mình chọn và đưa nó xuống đất, thay vì để sét đánh ngẫu nhiên vào kết cấu.

Chống sét lan truyền là gì?

Chống sét lan truyền bảo vệ các thiết bị bên trong khỏi xung điện áp cao lan theo đường dây. Ngay cả khi sét không đánh trúng nhà, một cú sét gần đó vẫn tạo xung điện lan qua dây điện, dây mạng, dây tín hiệu vào thiết bị. Giải pháp là lắp thiết bị chống sét lan truyền (SPD) trên các đường này để cắt và dẫn xung sét xuống đất trước khi nó tới thiết bị.

Vì sao dễ bị lắp thiếu?

Nhiều công trình chỉ lắp kim thu sét rồi yên tâm, mà quên phần chống sét lan truyền. Kết quả là dù không bị sét đánh trực tiếp, thiết bị điện tử vẫn hỏng sau các đợt dông vì xung sét đi theo đường điện. Ngược lại, cũng có nơi lắp SPD nhưng hệ tiếp địa không đạt, khiến thiết bị bảo vệ không phát huy được tác dụng vì không có đường thoát tốt xuống đất.

Hai lớp bảo vệ hoạt động cùng nhau

Điểm chung của cả hai là đều cần một hệ tiếp địa tốt. Dù là dẫn dòng sét đánh trực tiếp hay tản xung sét lan truyền, cuối cùng dòng điện đều phải được đưa xuống đất an toàn. Đó là lý do vì sao đo điện trở tiếp địa luôn là bước không thể bỏ qua.

Công trình của anh chị cần lớp nào?

Nhà ở thông thường thường cần chống sét trực tiếp và nên có chống sét lan truyền cho tủ điện nếu có nhiều thiết bị điện tử. Nhà xưởng, trạm viễn thông, hệ điện mặt trời gần như luôn cần cả hai lớp, có khi nhiều cấp SPD. Mức độ cụ thể tùy công trình, cần khảo sát để xác định. Đội ngũ ANH TÚ phục vụ Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc — có đội thi công tại chỗ, sẽ đánh giá hiện trạng và tư vấn cấu hình đủ — không thừa, không thiếu — theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.