Chống sét cho nhà thông minh và thiết bị IoT

Nhà thông minh ngày càng phổ biến: đèn, rèm, khóa cửa, cảm biến, camera, loa điều khiển bằng điện thoại. Tiện lợi nhưng cũng nghĩa là rất nhiều thiết bị điện tử nhạy cảm cùng nối mạng. Chỉ một trận dông cũng có thể phá nhiều thứ. Bài viết nêu cách bảo vệ hệ nhà thông minh khỏi sét.

Vì sao nhà thông minh dễ tổn thương vì sét

Nhà thông minh vận hành nhờ rất nhiều thiết bị điện tử nhỏ và nhạy: bộ điều khiển trung tâm, cảm biến, công tắc thông minh, camera, khóa điện tử, loa, thiết bị mạng. Chúng nối với nhau qua đường điện và đường tín hiệu, mạng dây hoặc thiết bị mạng. Chính sự "kết nối dày đặc" này là điểm yếu trước sét lan truyền: xung điện áp đi vào theo đường điện hoặc đường mạng có thể lan tới nhiều thiết bị cùng lúc. Khác với nhà thường chỉ mất một, hai món, nhà thông minh có thể mất hàng loạt thiết bị trong một trận dông, kèm theo sự gián đoạn khó chịu vì cả hệ vận hành phụ thuộc lẫn nhau.

Rủi ro không chỉ là tiền thiết bị

Với nhà thông minh, hỏng thiết bị vì sét kéo theo phiền toái vượt ngoài chi phí mua lại. Hệ điều khiển trung tâm hỏng có thể làm tê liệt nhiều chức năng; khóa cửa điện tử, hệ an ninh gặp sự cố gây bất tiện và lo lắng; việc cài đặt, kết nối lại cả hệ mất thời gian, công sức. Càng đầu tư nhiều vào tự động hóa, thiệt hại khi hệ "sập" vì sét càng lớn. Đây là lý do những gia đình làm nhà thông minh có lý do rất thực tế để coi trọng chống sét lan truyền — không phải để "phòng xa cho yên tâm", mà để bảo vệ một khoản đầu tư đáng kể và sự tiện nghi hằng ngày.

Bảo vệ cả đường điện lẫn đường tín hiệu

Với nhà thông minh, chống sét lan truyền cần phủ cả hai loại đường mà xung có thể đi vào. Trên đường điện, thiết bị cắt lọc sét SPD lắp ở tủ điện giúp cắt xung trước khi tới các thiết bị. Nhưng nhiều thiết bị IoT còn nối đường tín hiệu — dây mạng, đường internet, cáp camera — nên các đường này cũng cần được cân nhắc bảo vệ, vì chỉ chặn đường điện là chưa đủ. Với những thiết bị đặc biệt quan trọng như bộ điều khiển trung tâm, thiết bị mạng, có thể thêm lớp bảo vệ sát điểm dùng. Tất cả dựa trên tiếp địa đạt yêu cầu để xung có chỗ thoát.

Bảo vệ đồng bộ, không quên tiếp địa

Điều dễ bị bỏ qua khi làm nhà thông minh là phần nền tảng: tiếp địa và nối đẳng thế. Dù lắp bao nhiêu SPD, nếu tiếp địa không đạt thì xung không thoát tốt, hiệu quả giảm. Vì vậy bảo vệ nhà thông minh nên nhìn tổng thể: chống sét trực tiếp cho phần vỏ nếu công trình cần, chống sét lan truyền cho cả đường điện và tín hiệu, cùng tiếp địa vững. Với nhà đang xây và định làm thông minh, tính chống sét ngay từ đầu là hợp lý; với nhà đã có sẵn hệ thông minh, nên khảo sát để bổ sung phần còn thiếu, thường là bảo vệ đường tín hiệu và kiểm tra tiếp địa.

ANH TÚ bảo vệ khoản đầu tư nhà thông minh

Nếu anh chị đã hoặc đang làm nhà thông minh, đội ANH TÚ có thể khảo sát và tư vấn chống sét lan truyền cho cả đường điện lẫn đường tín hiệu, kèm kiểm tra tiếp địa, để bảo vệ hệ thiết bị khỏi cảnh mất hàng loạt sau dông. Bên em nói rõ nên bảo vệ ở đâu cho hợp lý. ANH TÚ nhận khảo sát và đo điện trở đất miễn phí tại Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc — anh chị để lại thông tin, bên em tới tận nơi.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.