Chống sét cho nhà máy nước, trạm bơm cấp nước

Nhà máy nước và trạm bơm cấp nước dùng nhiều động cơ công suất lớn, biến tần và hệ điều khiển giám sát từ xa. Sét đánh làm dừng bơm không chỉ hỏng thiết bị đắt tiền mà còn mất cấp nước cho cả khu dân cư.

Vì sao trạm bơm nước dễ chịu ảnh hưởng của sét

Nhà máy nước và các trạm bơm thường đặt ở vị trí gần nguồn nước, khu trống trải hoặc ven đô, dễ hứng dông sét. Bên trong có động cơ bơm công suất lớn, biến tần điều khiển, tủ điện, cùng hệ giám sát SCADA và cảm biến mực nước, áp lực. Đây là các thiết bị vừa quan trọng vừa nhạy: xung sét lan truyền có thể phá biến tần, chết bo điều khiển hoặc làm sai cảm biến. Khi trạm dừng, việc cấp nước bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và sản xuất của khu vực phụ thuộc vào nguồn nước đó.

Các lớp bảo vệ cho nhà máy nước

• Chống sét trực tiếp: cho nhà đặt máy, trạm bơm và các công trình cao trong khuôn viên.
• SPD nhiều cấp: bảo vệ tủ tổng, tủ biến tần và tủ điều khiển bơm.
• Chống sét đường tín hiệu: cho SCADA, cảm biến mực nước, áp lực và đường truyền giám sát từ xa.
• Tiếp địa và đẳng thế: nền tảng an toàn cho cả người vận hành lẫn thiết bị.

Biến tần và động cơ cần bảo vệ riêng

Biến tần điều khiển bơm là thiết bị đắt và nhạy, dễ hỏng do xung quá điện áp. Bảo vệ biến tần cần SPD đặt phù hợp ở đầu vào, kết hợp tiếp địa đạt yêu cầu và đi dây động lực hợp lý. Động cơ bơm công suất lớn khi khởi động/dừng cũng tạo nhiễu, nên hệ cần được thiết kế để vừa chống sét vừa vận hành ổn định. Cách bố trí cụ thể tùy sơ đồ điện và loại thiết bị của từng trạm, nên khảo sát thực tế trước khi chốt phương án.

Giám sát từ xa: bảo vệ cả hai đầu

Nhiều trạm bơm hoạt động không người trực, điều khiển và giám sát qua SCADA từ trung tâm. Đường truyền và thiết bị đầu cuối ở cả hai đầu đều cần được bảo vệ, vì xung sét có thể vào theo tuyến này và lan tới trung tâm điều khiển. Việc chống sét đường tín hiệu, nối đất màn chắn cáp đúng cách và bảo vệ nguồn cho thiết bị truyền thông giúp hệ giám sát không bị gián đoạn hay hỏng lan khi có dông.

Đảm bảo cấp nước liên tục qua mùa dông

Vì cấp nước là dịch vụ thiết yếu, việc kiểm tra chống sét và đo tiếp địa định kỳ, nhất là trước mùa mưa dông, giúp trạm giảm nguy cơ dừng đột ngột. Có hồ sơ đo kiểm và thay thế SPD đã hết tác dụng đúng lúc giúp đơn vị vận hành chủ động. Kết hợp nguồn dự phòng và bảo vệ chống sét tạo nên độ tin cậy cần thiết cho hệ cấp nước.

ANH TÚ nhận công trình cấp nước, trạm bơm

Bên em khảo sát nhà máy nước, trạm bơm, tư vấn chống sét trực tiếp và lan truyền cho hệ bơm, biến tần và SCADA, kết hợp tiếp địa và đẳng thế, đo điện trở đất có biên bản. Có đội thi công tại chỗ, phục vụ Phú Thọ, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp anh chị hiểu chung về chống sét. Thông số và giải pháp cụ thể cần được xác định qua khảo sát thực tế tại công trình.